ADR sınıfları, plakalar ve etiketler
Aradığınız konuyu seçin, açıklamaları okuyun ve ihtiyacınıza uygun sonraki adımı inceleyin.
Yerel hazırlık önizlemesi · İçerik ve uzman son incelemesi bekliyor.
Tehlikeli madde sınıfları görsel atlası
Tehlikeli madde sınıfı, taşınan maddenin veya eşyanın tehlike türünü anlamaya yardımcı olur. Etiketin rengi tek başına taşıma kararı vermek için yeterli değildir. Doğru sınıflandırma; maddenin tanımı, ilgili kayıt ve varsa ikincil tehlikelerle birlikte değerlendirilir.
ANA SINIFLAR
ADR sınıfları; 1 patlayıcı maddeler ve nesneler, 2 gazlar, 3 yanıcı sıvılar, 4.1 yanıcı katılar ve ilgili maddeler, 4.2 kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, 4.3 suyla temasında yanıcı gaz çıkaran maddeler, 5.1 yükseltgen maddeler, 5.2 organik peroksitler, 6.1 zehirli maddeler, 6.2 bulaşıcı maddeler, 7 radyoaktif maddeler, 8 aşındırıcı maddeler ve 9 diğer tehlikeli maddeler/nesneler şeklinde incelenir.
SINIF NUMARASI DERECE DEĞİLDİR
Sınıf 9’un, sınıf 3’ten daha tehlikeli veya daha az tehlikeli olduğu gibi bir sıralama yapılamaz. Sayılar farklı tehlike ailelerini gösterir. Bir yükün birden fazla tehlike özelliği olabilir; yalnız ilk görülen etikete bakarak diğer işaretleri yok saymayın.
ATLASTA NE GÖSTERİLECEK?
Her kartta sınıf adı, etiketin resmî örneğine bağlantı, temel anlam, karıştırılabilecek işaret ve ilgili ders yer almalıdır. Tasarlanacak görselin gerçek etiket yerine kullanılmaması gerekir. Bu metin atlasın yazılı açıklamasıdır; basılabilir resmî etiket veya tamamlanmış görsel atlas değildir.
ÖĞRENME ÖRNEĞİ
Bir ambalajda ana tehlike etiketiyle ek bir tehlike işareti görülürse “birini seçmem gerekir” diye düşünmeyin. Soru, iki farklı bilginin birlikte nasıl okunacağını anlamaktır. Hangi etiketlerin gerçekten gerektiği madde kaydı ve uygun taşıma hazırlığı üzerinden yetkili kişilerce belirlenir.
KAPSAM SINIRI
Buradaki genel tanımlar bir ürünün sınıfını tayin etmeye, ambalaj seçmeye veya taşımaya uygunluğunu onaylamaya yetmez. Bilinmeyen maddenin koklanması, açılması veya denenmesi önerilmez. Ürüne özgü karar için güncel ADR metni, güvenilir ürün bilgisi ve ilgili uzman değerlendirmesi gerekir.
SIK SORULANLAR
Sınıf numarası tek başına maddeyi tanımlar mı?
Hayır. Aynı sınıfta çok sayıda madde veya nesne bulunabilir. Doğru ürün tanımı ve ilgili kayıt ayrı incelenir. Görselden benzer bir etiket tanımak, ürüne UN numarası veya ambalaj talimatı atamak için yeterli değildir.
Bu atlastan resmî etiket basabilir miyim?
Bu dosya eğitim açıklamasıdır. Gerçek taşıma işaretleri için resmî şekil, ölçü, görünürlük ve uygulanacak koşullar doğru kaynakla kontrol edilir. Temsilî eğitim kartı araç veya ambalaj üzerinde uygun etiketin yerine kullanılmamalıdır.
Kaynaklar ve inceleme bilgisi
KAYNAK VE EDİTÖR NOTU — YAYIN İNCELEMESİ AÇIK
[CLASS] HSE — Classification
Resmî kaynağı açın ↗4 Kasım doğrudan okundu; sınıfların genel tanımları. Birleşik Krallık rehberi Türkiye ruhsat/işletme koşulu olarak kopyalanmadı.
Özgün metin taslağıdır. Kişisel uygunluk, kurum/eğitmen/mevzuat son incelemesi ve yayın onayı tamamlanmış sayılmaz. Benzerlik hizmetiyle tarama yapılmadı.
Turuncu plaka ve tehlike etiketi okuma
Tehlikeli madde taşımasında bütün işaretler aynı bilgiyi vermez. Araç üzerindeki turuncu plaka, büyük tehlike levhası ve ambalajın üzerindeki işaret/etiket farklı görevler üstlenir. Birinin bulunması diğer bütün işaret koşullarının yerine geldiğini göstermez.
ÖNCE İŞARETİN YERİNİ TANIYIN
Ambalajın üzerindeki UN bilgisi ve tehlike etiketi, taşıma biriminin dışındaki işaretlerle aynı uygulama değildir. Hangi işaretin nerede aranacağı; taşınan maddeye, taşıma biçimine ve uygulanabilecek hükümlere bağlıdır. “Her tehlikeli yükte aynı plaka düzeni” şeklinde tek şablon kullanılmamalıdır.
SAYILARI KARIŞTIRMAYIN
Numaralı turuncu plakada tehlike tanımlama bilgisi ile UN numarası aynı işlevi görmez. Biri tehlikenin niteliğini anlamaya yardımcı olurken UN kaydı madde veya nesne girişinin belirlenmesinde kullanılır. Bu yazıdaki ayrım, bir araca hangi numaranın yazılacağına ilişkin uygulama talimatı değildir.
GÖRSEL İNCELEME SIRASI
Önce fotoğrafta araç mı ambalaj mı görüldüğünü söyleyin. Sonra hangi işaret türlerinin bulunduğunu ayırın. Okunamayan işareti tahmin ederek tamamlamayın. Son olarak bilgilerin hangi resmî kayıtla karşılaştırılacağını belirleyin. Resimde bir tarafın görünmemesi o tarafta işaret olmadığı anlamına gelmez.
ÖRNEK YANLIŞ YORUM
Bir öğrenci ambalajdaki kırmızı çerçeveli ürün tehlike piktogramını, taşıma için gerekli ADR etiketiyle aynı sanabilir. Ürün güvenliği ve taşıma işaretleme sistemleri arasında ilişki bulunması, bütün işaretlerin birbirinin yerine kullanılabildiği anlamına gelmez.
UYGULAMA SINIRI
Eğitim görseli basıp gerçek araçta veya ambalajda işaret olarak kullanmayın. Boyut, görünürlük, yerleştirme ve özel hükümler güncel ADR üzerinden kontrol edilir. Bu rehber tehlikeyi tanımayı öğretir; bir sevkiyatın işaretleme uygunluğunu onaylamaz. Görsel örnekler hazırlanırken resmî şekil ve açıklamaların doğrulanması ayrıca gereklidir.
SIK SORULANLAR
Turuncu plaka gördüğümde ürünün tamamını öğrenmiş olur muyum?
İşaretin türü ve okunabilen bilgisi kadar hangi taşıma düzeninde kullanıldığı önemlidir. Tek bir fotoğraf bütün yükü ve belge dosyasını göstermez. Okunmayan rakamı tahmin etmek veya görünmeyen tarafı işaretsiz saymak güvenilir bir inceleme değildir.
Ürün etiketi taşıma etiketi yerine geçer mi?
Farklı işaretleme sistemlerinin amaçları ayrılmalıdır. Ticari ürün üzerindeki piktogramın bulunması, ADR’nin ilgili taşıma koşullarının tümünü karşıladığını göstermez. Hangi işaretlerin birlikte gerektiği güncel hüküm ve doğru ürün kaydıyla belirlenir.
Kaynaklar ve inceleme bilgisi
KAYNAK VE EDİTÖR NOTU — YAYIN İNCELEMESİ AÇIK
[CONS] HSE — Consignment procedures
Resmî kaynağı açın ↗4 Kasım doğrudan okundu; işaret/belge/rol ayrımının genel öğretim çerçevesi. Güncel teknik sevkiyat kararı değildir.
Özgün metin taslağıdır. Kişisel uygunluk, kurum/eğitmen/mevzuat son incelemesi ve yayın onayı tamamlanmış sayılmaz. Benzerlik hizmetiyle tarama yapılmadı.