Belge türüne göre ODY ve ÜDY eşleştirmesi
İşletmenin ihtiyaç duyduğu yönetici yeterliliğini belirlerken iki soruyu sırayla yanıtlayın: Bu yetki belgesi için hangi yönetici düzeyi aranıyor? Faaliyete hangi ODY/ÜDY alt türü uygun? İlk soruyu yanıtlamak, ikinci soruyu otomatik çözmez.
Yetki belgesinin tam kodu, gerçek veya tüzel kişi oluşu, faaliyet, taşıt bilgisi ve istisnalar birlikte incelenmelidir. Bu rehber güncel genel grupları gösterir; şirketiniz için otomatik uygunluk veya istihdam kararı üretmez.
1. GENEL YÖNETİCİ DÜZEYİNİ BULUN
Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.40/34-a, B1, C2, D1, L1, L2, M2, N2, P2, R1, R2 ve T1 sahipleri için en az birer ÜDY ve ODY yeterliliğine sahip olma veya uygun kişileri istihdam etme yükümlülüğünü düzenler. [S1]
40/34-b grubunda A türü, B2, C3, D2, K3, M1, N1, T2, T3; ayrıca tüzel kişiliği haiz K1 ile P1 ve S için en az bir ODY yeterliliği çerçevesi bulunur. [S1] K1’in gerçek/tüzel kişi ayrımını atlamayın. Listede bir kod görmek, o kodun bütün özel istisnaları okunmadan sonuca varmaya yetmez.
Madde, geçerliliği devam eden belgeler ve T türü dışındaki belgelerde taşıt belgesinde en az bir taşıt bulunması koşuluyla uygulanır. [S1] Bu koşulu kendi başına bütün diğer yükümlülüklerden genel muafiyet gibi yorumlamayın.
2. FAALİYET ALANINA UYGUN ALT TÜRÜ İNCELEYİN
Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği dört faaliyet alanını ayırır: [S2 — m.6]
Uluslararası yolcu: ODY 1 / ÜDY 1.
Yurtiçi yolcu: ODY 2 / ÜDY 2.
Uluslararası eşya-kargo: ODY 3 / ÜDY 3.
Yurtiçi eşya-kargo: ODY 4 / ÜDY 4.
Bu satırlar faaliyet sınıflarını gösterir; her yetki kodunu tek başına bir alt türe kilitleyen otomatik tablo değildir. Bir yetki belgesinin yurtiçi ve uluslararası faaliyet kapsamı bulunabilir. Hedef görev, fiilen yürütülen faaliyet ve uygun türün resmî kayıtta nasıl değerlendirildiği birlikte ele alınmalıdır.
Örnek görüşme sorusu: “Yetki belgem genel ÜDY ve ODY grubunda. Fiilen yürüttüğüm faaliyet yurtiçi eşya. Mevcut yönetici türlerimin bu kapsamda uygunluğunu ve gerekli kayıtları kontrol ettirmek istiyorum.” Bu hazırlık cümlesi idarenin kabul sonucunun yerine geçmez.
3. MEVCUT BELGENİN KAPSAM İLİŞKİSİNİ KONTROL EDİN
7. maddede ÜDY 1’in ÜDY 2, ODY 1 ve ODY 2’yi; ÜDY 3’ün ÜDY 4, ODY 3 ve ODY 4’ü kapsaması düzenlenir. ÜDY 2 için ODY 2, ÜDY 4 için ODY 4; ODY 1 için ODY 2 ve ODY 3 için ODY 4 ilişkisi vardır. [S2]
Bu ilişkileri ters yönde veya bütün alanlar arasında işletmeyin. Örneğin yolcu alanındaki bir üst tür, eşya alanının tamamını kendiliğinden karşılamaz. Ayrıca bir belgenin alt türü kapsamasıyla, işletmedeki personel ve görevlendirme koşulunun sağlanmasını ayrı değerlendirin. Tek kişinin her durumda iki ayrı istihdam yükümlülüğünü karşılayacağı sonucu yalnız kapsam tablosundan çıkarılamaz.
4. İSTİSNAYI KODLA BİRLİKTE OKUYUN
Sadece kamyonetle faaliyet, belirli araç sayısı veya özel faaliyet koşulları için ayrı istisnalar vardır. Örneğin 14/12-c’de en fazla üç motorlu taşıtla P1 başvurusu için 40/34-b koşulunun aranmadığı düzenlenir. [S1] Bu istisna bütün P1 veya P2 sahiplerine genellenmez.
Diğer istisnalar için ilgili 14. madde bendini, yazılı müracaat ve belge koşullarını birlikte inceleyin. Aracınızın sayısının bir örneğe benzemesi, muafiyet kaydının dosyanızda tamamlandığını göstermez. Sürücünün kişisel SRC veya sağlık koşullarını işletmenin ODY istisnasından otomatik kaldırmayın.
5. EŞLEŞTİRMEYİ KAYITLA TAMAMLAYIN
Doğru türün bulunması son adım değildir. Çalışma ilişkisi, Bakanlığa bildirim ve yetki belgesiyle ilişkilendirme başlıklarını ayrı kontrol edin. Aynı sahibin çoklu yetki belgesiyle ayrı şirketlerde görevlendirme sorularını da karıştırmayın.
Görüşmeye yetki belgesinin tam kodunu, sahibi bilgisini, faaliyet alanını, taşıt cins/sayısını, mevcut ODY/ÜDY türlerini ve varsa istisna dayanağını hazırlayarak gidin. Kişisel veya şirket kayıtlarını bu sayfaya yüklemeyin; ilgili resmî başvuru kanalını kullanın.
Kaynaklar ve inceleme bilgisi
KAYNAKLAR
[S1] Karayolu Taşıma Yönetmeliği, m.14 ve 40/34.
Resmî kaynağı açın ↗[S2] Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, m.6–7.
Resmî kaynağı açın ↗4 Kasım 2026 güncel resmî metinler yeniden okundu. Bu rehber TİO’nun ayrı yönetici düzenini veya bütün özel istisnaları tamamlamaz; kurum/mevzuat/yayın son incelemesi açık.